Bài ca Trường Nguyễn Văn Trỗi

Nhạc và lời: Hồng Tuyến

Thứ Sáu, 17 tháng 7, 2009

Bài hát La Paloma đôi điều còn chưa biết

“La Paloma” thuộc loại bài hát phổ biến rộng rãi nhất thế giới. Tác giả là Sebastián Iradier, sau này quen gọi theo bút danh là Yradier, sinh ngày 20/1/1809 và mất ngày 6/12/1865. Ông là người Tây Ban Nha thuộc sắc tộc thiểu số Basque. Năm 1861, ông sang thăm Cuba và trước lúc trở về quê hương, năm 1863, ông sáng tác “La Paloma” với cảm hứng từ bãi biển Carribe thơ mộng xen nỗi nhớ quê hương và những người thân yêu của mình. Hai năm sau ông mất. Lúc đó còn rất ít người biết đến ông và ông đã không thể hình dung được tác phẩm của mình được hát nhiều đến thế nào trên khắp thế giới. Trong tiếng Tây Ban Nha, “La Paloma” là chim bồ câu. Giai điệu đằm thắm mang phong vị “habanera” từ điệu nhảy dân gian của những người dân vùng Habana trên hòn đảo Cuba thời đó nên có nơi đã lầm tưởng “La Paloma” là một bài dân ca. Lời ca thể hiện xúc cảm trước biển rộng bao la, sóng xô lớp lớp, những con tàu ra khơi với các chàng thủy thủ mang theo hình ảnh những người thân yêu mắt ngấn lệ trên bờ dõi theo và những chú chim câu để chuyển những bức thư tâm tình về quê nhà. Những lời ca của bài hát được diễn tả bằng đủ loại ngôn ngữ trên thế giới nhiều đến mức không thể kể xiết. Ngay ở Việt Nam cũng vậy, mỗi ca sĩ hát lời theo ý thích khác nhau, song nói chung vẫn họ lưu giữ “hồn” nguyên tác của Yradier. Một trong những lời ca đã được đặt từ hơn 50 năm trước như sau:
Khi tôi rời quê hương Habana làng quê mong chờ,
Trên cao cánh bồ câu đang lướt nơi chân mây xa mờ,
Thuyền ai đang lênh đênh, làn khói biếc sương bay ngang lưng trời,
Lớp lớp sóng vỗ mênh mông đua theo cánh chim tuyệt vời.
Ôi! Chim câu trắng nhỏ xinh!
Qua quê ta chim dừng đôi cánh,
Hãy giùm ta đưa tấm lòng thương nhớ thiết tha
Về tận nơi mái nhà xa … »

Huyền thoại về các chàng thủy thủ thời xưa mang theo chim câu để đưa tin về nhà đã lưu truyền từ xa xưa. Khoảng thế kỷ thứ V trước công nguyên, những trận chiến ác liệt đã diễn ra giữa Hy Lạp và Ba Tư (nay gọi là Iran), mỗi bên đều có lúc thắng, lúc thua. Một trong những trận ác liệt có tiếng nhất là trận Marathon. Khi thắng trận, một người lính Hy Lạp đã chạy một mạch vượt qua quãng đường 42,195 km về đến đại bản doanh báo tin và chỉ kịp thốt lên: « Quân ta đã thắng ! » thì gục ngã và chết vì kiệt sức. Để kỷ niệm sự kiện này, các cuộc đua thể thao Olympics sau đó và cho đến ngày nay đều có thi chạy đường dài marathon với cự ly 42,195 km.
Còn một lần khác, hải thuyền của quân Ba Tư đang chuẩn bị đổ bộ lên chỗ dãy núi nhô ra biển của bán đảo Athos, phía tây bắc Hy Lạp, thì gặp bão. Toàn bộ 300 chiến thuyền và hàng vạn chiến binh Ba Tư bị chìm.
Đứng trên núi nhìn xuống, người Hy Lạp thấy những đàn chim câu trắng bay ra từ những chiến thuyền đang chìm và người ta cho rằng các thủy thủ Ba Tư đã mang theo chúng để nhắn tin về nhà. Trong giờ phút lâm chung, các chú chim câu ấy đã được thả ra để đưa về quê nhà tin nhắn cuối cùng của họ.
Có thể xem những nốt nhạc cùng lời dịch tiếng Anh và tiếng Pháp từ bản gốc tiếng Tây Ban Nha của Yradier .
ST ( www.vncold.vn )
Mời các bạn thư giãn và thưởng thức La Paloma, qua phần trình bày của nữ ca sĩ Hy lạp NANA MOUSKOURI

6 nhận xét:

  1. Nửa đêm nghe bài hát La Panoma, đúng là hay và nhớ lại những hình ảnh xa xưa " gay quá "...Có lẽ nên có riêng mục văn nghệ này cho AE rõ cội nguồn!
    NTB

    Trả lờiXóa
  2. Có một thời các bài hát của "phe tư bản" bị cấm, nên bài hát này thường được giới thiệu là "nhạc phẩm Cuba" chớ nếu là của Tây Ban Nha là "phạm pháp"

    HMK6

    Trả lờiXóa
  3. Loại nhạc này được cho là nhạc xanh,cùng với"Chiều Matxcova","Đôi bờ","Besame mucho".Tôi nhớ có tay CTV tiểu đoàn tôi,mỗi sáng thứ hai mở "chương trình nhạc nhẹ các nước"của đài tiếng nói VN.Hắn lại đi khắp các tàu xem ai mở loại nhạc này.Không biết y nghe từ tay chính trị nào cao hơn y nói"nghe nhạc này là mất nước".Nên y triệt để cấm.Đến khi đi học văn hóa,tôi ôn văn hóa lớp 10 thì gặp lại tay CTV đó đang ôn văn hóa lớp 3?

    Trả lờiXóa
  4. Nana mouskouri là giọng hát mình yêu thích. Bà có bài "Love changes every things" có cả lời và nhạc đều hay.

    Trả lờiXóa
  5. Thái có thể nghe Love changes every things do NANA MOUSKOURI trình bày.

    Love changes everything

    Love, love changes everything: hands and faces, earth and sky.
    Love, love changes everything: how you live and how you die.
    Love can make the summer fly, or a night seem like a lifetime.
    Yes, love, love changes everything, now I tremble at your name.
    Nothing in the world will ever be the same.

    Love, love changes everything: days are longer, words mean more.
    Love, love changes everything: pain is deeper than before.
    Love will turn your world around, and that world will last forever.
    Yes, love, love changes everything, brings you glory, brings you shame.
    Nothing in the world will ever be the same.


    Off into the world we go, planning futures, shaping years.
    Love bursts in and suddenly all our wisdom disappears.
    Love makes fools of everyone: all the rules we make are broken.
    Yes, love, love changes everything: live or perish, in its flame.
    Love will never ever let you be the same.
    Love will never ever let you be the same.

    Trả lờiXóa